• بندر چابهار امید افغانستان برای توسعه است/ آمریکا در افغانستان پایگاه دائمی ندارد

    بندر چابهار امید افغانستان برای توسعه است/ آمریکا در افغانستان پایگاه دائمی ندارد

    رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان با بیان اینکه آمریکا در افغانستان پایگاه دائمی ندارد، گفت: ادامه مطلب
  •  شیوع بیماری آنفلوانزای پرندگان در شهر کابل تایید شد

    شیوع بیماری آنفلوانزای پرندگان در شهر کابل تایید شد

    مسوولان وزارت کشاورزی افغانستان تایید کردند که بیماری آنفلوانزای پرندگان در چند نقطه کابل مشاهده ادامه مطلب
  • گفت‌وگوهای صلح میان کابل و اسلام‌آباد بی‌نتیجه پایان یافت

    گفت‌وگوهای صلح میان کابل و اسلام‌آباد بی‌نتیجه پایان یافت

    وزارت خارجه افغانستان اعلام کرد که سفر هیات این کشور به اسلام‌آباد برای گفت‌وگو در ادامه مطلب
  • عدم هماهنگی نهاد‌های دولتی برای ثبت هرات در فهرست یونسکو

    عدم هماهنگی نهاد‌های دولتی برای ثبت هرات در فهرست یونسکو

    رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ هرات گفت: شهرداری و پلیس هرات در زمینه ثبت این ادامه مطلب
  • تهران آماده کمک به توسعه افغانستان است

    تهران آماده کمک به توسعه افغانستان است

    سرکنسول ایران در هرات در مراسم سالگرد انقلاب اسلامی در هرات گفت: ایران آماده است ادامه مطلب
  •  افزایش ۴۰درصدی صادرات میوه افغانستان

    افزایش ۴۰درصدی صادرات میوه افغانستان

    براساس آمارهای وزارت کشاورزی افغانستان سالانه یک میلیون و ۵۰۰هزار تُن میوه‌ در این کشور ادامه مطلب
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • سه روز با غزنی در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران >

    نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، هر ساله فرصت خوبی برای برگزاری همایش‌های فرهنگی، ادبی و هنری است. با توجه به فرصت

    ادامه مطلب
  • پایتخت تمدن اسلامی و شهرهای کثیف افغانستان >

    مردم افغانستان به گونه‌ي با کثافت و آلودگی و زشتی خو گرفته‌اند، بوی‌های زشت و مشمئز کننده، آنچنان در مغز

    ادامه مطلب
  • « غزنی »، با دل شکسته برتخت نشست ! >

    جشنواره مراسم نام گذاری شهر غزنی به عنوان پایتخت تمدن جهان اسلام با اشتراک وزرای کابینه دولت آقای کرزی، وزرا

    ادامه مطلب
  • تبيين اوضاع پايتخت فرهنگی جهان اسلام (غزنی) درسال 2013 >

    گفتگو با آقای احمدی مـعاون والی غزنی

    در قسمت بازسازی شهر غزنی یا آمادگی­های شهری برای تجلیل از یک محفل

    ادامه مطلب
  • 1
بهمن 23, 1396

افزایش ۴۰درصدی صادرات میوه افغانستان

براساس آمارهای وزارت کشاورزی افغانستان سالانه یک میلیون و ۵۰۰هزار تُن میوه‌ در این کشور برداشت می‌شوند. به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، «اکبر رستمی»، سخنگوی وزارت کشاورزی افغانستان می‌گوید: «به‌خاطر تقویت اقتصاد کشور و جلوگیری از فاسدشدن…
بهمن 23, 1396

تهران آماده کمک به توسعه افغانستان است

سرکنسول ایران در هرات در مراسم سالگرد انقلاب اسلامی در هرات گفت: ایران آماده است به توسعه افغانستان و مبارزه با تروریسم در این کشور کمک کند. «محمود افخمی رشیدی» سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در هرات در برنامه تجلیل از سی و نهمین سالگرد انقلاب اسلامی ایران در…
بهمن 23, 1396 422

عدم هماهنگی نهاد‌های دولتی برای ثبت هرات در فهرست یونسکو

رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ هرات گفت: شهرداری و پلیس هرات در زمینه ثبت این ولایت در میراث…
بهمن 23, 1396 467

گفت‌وگوهای صلح میان کابل و اسلام‌آباد بی‌نتیجه پایان یافت

وزارت خارجه افغانستان اعلام کرد که سفر هیات این کشور به اسلام‌آباد برای گفت‌وگو در خصوص…
بهمن 23, 1396 445

شیوع بیماری آنفلوانزای پرندگان در شهر کابل تایید شد

مسوولان وزارت کشاورزی افغانستان تایید کردند که بیماری آنفلوانزای پرندگان در چند نقطه کابل…
بهمن 23, 1396 456

بندر چابهار امید افغانستان برای توسعه است/ آمریکا در افغانستان پایگاه دائمی ندارد

رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان با بیان اینکه آمریکا در افغانستان پایگاه دائمی ندارد، گفت:…
آبان 13, 1396 2502

بررسی تطبیقی حمایت از حقوق کودک در قرآن و حقوق بشر

بررسی تطبیقی حمایت از حقوق کودک در قرآن و حقوق بشرنجـیب الله حکـیمـی٭چکیده:یكی از حقوق…
آبان 05, 1396 599

تقدیم به وطنم افغانستان

تقدیم به وطنم افغانستان:وطن! به روی سرت، چترکهکشان ماندهنوشته نام تو درنقشه جهان ماندهتو…

سهمیه ‏بندی، بدعتی سیاه در تاریخ علم و فرهنگ

نوشته شده توسط معلم عزیز رویش/ روزنامه جامعه باز. ارسال شده در تاریخ و فرهنگ

 به نام خداوند آگاهی، آزادی و برابری

جناب داکتر عبیدالله عبید، وزیر محترم تحصیلات عالی جمهوری اسلامی‌افغانستان،

پیشاپیش، از این‌که فرصت داده‌اید تا از طریق این نامه با شما مخاطب شوم، سپاس‌گزاری می‌کنم. این نامه به دست شما می‌رسد، اما برعلاوه‌ قرار‌گرفتن در دستان شما، خاطره‌ای را در تاریخ سیاسی و مدنی جامعه ما نیز نشان‌دهی می‌کند که به نقش شما در عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری برای سرنوشت علمی‌و فرهنگی کشور ارتباط می‌یابد.

 جناب داکتر،

اخیراً طرحی از آدرس اداره جنابعالی به شورای وزیران رفته است تا ورود دانش‌جویان به دانشگاه را بر اساس نفوس ولایات سهمیه‌بندی کند. گذشته از واکنش‌های اهل خرد در افغانستان، تصویری که با این طرح شما از کشور به بیرون انتقال می‌یابد، به تأملی جدی‌تر نیازمند است. به نظر می‌رسد شما بدعتی را در تاریخ علم و فرهنگ و خرد بشر به نام خود ثبت می‌کنید که از آدرس شما، شاخص خرد و شعور مدنی ملت ما در سطح جهان نیز محسوب خواهد شد. تصویری که شما از کشور ارائه می‌کنید، در کنار تصویری قرار خواهد گرفت که به نام طالبان آیینه خرد و شعور جمعی ملت ما برای جهان تلقی شده است. طالبان، خدا و ایمان و خرد را با ریش و برقع و شلاق و ساطور اندازه گرفتند و شما خرد و دانش را بر اساس قومیت‌، زبان‌، جنسیت و مکانِ زیست، تقسیم‌بندی کرده‌اید. سوال این است که آیا ظرفیت مدنی و فرهنگی ملت افغانستان همین است که در قالب طرح شما یا طالبان بازتاب می‌یابد؟

 جناب داکتر،

هنوز روشن نیست که چه‌چیزی شما را کمک کرد تا هم‌‌چون طرحی در مخیله‌تان راه یابد. در گزارش‌های رسمی‌گفته شده است که فرمانی از بالا، شما را به برگزاری سمیناری دستور داده است که نتیجه آن باید سهمیه‌بندی ورود به دانشگاه بر اساس نفوس ولایات ـ‌‌و در‌واقع بر اساس تعلقات قومی‌و اتنیکی و زبانی‌‌ـ باشد. یکی از دستیاران شما در مصاحبه با بی‌بی‌سی از فشاری یاد می‌کند که شما را با مرده باد و زنده‌باد‌گفتن تهدید کرده و نتیجه این تهدید رویکرد شما به این طرح بوده است. اگر شما این دو فشار را قبول نکنید، باید بپذیریم که شما در مقام خویش به عنوان آیینه صدیق تفکر و باورهایی عمل کرده‌اید که بر نظام آموزش و پرورش کشور از سطوح ابتدایی تا عالی حاکم است و شما، با اعتقاد به صحت این طرح، پیشگام ارائه آن به شورای وزیران شده‌اید.

جناب داکتر،

تاریخ افغانستان سنتی، تاریخ هراس از خرد و آگاهیِ مردم بوده است. هر‌زمانی که جرقه‌ای از خرد و آگاهی به درون توده‌ها راه باز کرده، وحشت حاکمان تا حد انفجار بالا رفته است. اما این وحشت تنها هزینه رسیدن به خرد و آگاهی را ارتقا داده نه این‌که از ایجاد و گسترش آن در میان مردم جلوگیری کرده باشد. مشروطه‌خواهان به دهن توپ پرانده شدند و همه آزادی‌خواهان، مگر آنانی که زانو خم کردند، به سیاه‌چال و زنجیر و تبعید رفتند تا بهای خرد و آگاهی را در افغانستان سنتی پرداخت کنند. در سه‌دهه اخیر نیز رنج و خون و آوارگی میلیون‌ها انسان این سرزمین، بهای خرد و آگاهی بوده است. طالبان آخرین پاسداران افغانستان سنتی در ستیز با خرد و آگاهی مردم بودند که در افغانستان جدید به حاشیه‌ای منفور در لایه‌بندی اقشار اجتماعی تبدیل شده‌اند. معلوم نیست که شما چرا ترجیح داده‌اید در صف پاسداری از افغانستان سنتی و تاریخ خردستیزی آن قرار گیرید و رکورد غیرقابل‌انتظاری را در دفتر کارنامه‌های خود ثبت کنید؟ درک سنخیت شما با پاسداران افغانستان سنتی و تاریخ خردستیزی آن دشوار است.

جناب داکتر،

شکی نیست که افغانستان جدید همه توازن‌های غیرمدنی در بافت‌های فرهنگی و اجتماعی و سیاسی کشور را به هم زده است. ورود به دانشگاه و نظام آموزش عالی کشور تنها یک بخش کوچک از معادله جدیدی است که در کشور راه باز کرده است. افغانستان جدید دیگر در لاک سنتی‌ای محصور نیست که امیرعبدالرحمن و میراث‌گذاران و میراث‌خواران این امیر آهنین ایجاد کرده بودند. افغانستان جدید، بخشی از جهان متمدنی است که اجزای آن به شکل گسترده‌ای به هم پیوند یافته‌اند. جرقه‌های خرد و آگاهی عام شده است و هم‌چون شاخه‌های نور در هر‌سو در حرکت است. ارگ امیرعبدالرحمانی یا دالان‌های یک اداره فاسد و ناکارامد، نه‌تنها جای‌گاه بازتاب این نور نیستند؛ بلکه در اشعه آن با آزمون‌های دشوار و سنگینی نیز مواجه شده‌اند. طرح شما نگرانی درون ارگ و دالان‌های این اداره فاسد و ناکارامد را بازتاب می‌بخشد؛ اما فراموش نکنیم که ارگ و اداره‌ای که امیرعبدالرحمن را از دست داده باشد، قادر به مقابله در برابر اشعه خرد و آگاهی مردم نیست. این ارگ و اداره‌های مرتبط آن در افغانستان جدید، رکورد فاسدترین حکومت جهان را نصیب خود ساخته است. دانشگاه و نظام آموزشی‌ای که توسط این ارگ و اداره‌های مرتبط آن مدیریت شود، نه آیینه تمام‌نمای افغانستان جدید است و نه ‌می‌تواند برای باورها و ارزش‌های افغانستان جدید، حصر و محدودیت خلق کند. طرح شما، درست مانند همه طرح‌های سرگردان ارگ و اداره‌های مرتبط آن، استیصال در برابر فروریزی دیواره‌های افغانستان سنتی به نفع افغانستان جدید را انعکاس می‌دهد، اما برای جلوگیری از ورود جامعه به حوزه خرد و آگاهی و نُرم‌های زندگی مدنی کفایت نخواهد کرد.

 جناب داکتر،

هراس شما از جهل و خردستیزی قابل درک است، اما خوب است از یک هراس بزرگ‌تر نیز غفلت نکنید: هراس از عام‌شدن خرد و آگاهی و شعور مدنی. خردستیزان با مرده باد و زنده‌باد‌گفتن شما را به زانو انداخته‌اند، اما خردمندان و نخبگان فرهنگ و مدنیت کشور، شما را هم‌چون طالبان به نقطه عبرت تاریخ تبدیل خواهند کرد. این دریغی است که نباید حاضر شوید گریبان شما را بگیرد. شما می‌توانید چهره بهتری از خود برای تاریخ به جا بگذارید که شایسته لباس، عنوان و شأن علمی‌شما باشد.

جناب داکتر،

به نظر می‌رسد شما در برابر وضعیت دشواری قرار گرفته‌اید. سهمیه‌بندی خرد و دانش بر اساس تعلقات قومی‌‌یا جغرافیایی از آدرس شما، اهانتی بزرگ به خرد و شعور مدنی ملت تعبیر شده است. شما، برخلاف اکثر اخلاف خویش در حکومت‌های گذشته، از دالان‌های مکتب و دانشگاه به مقام دندان‌پزشکی و از آ‌ن‌جا به وزارت تحصیلات عالی رسیده‌اید. تا رسیدن به این‌جا لحظه‌های عمر‌تان را با زحمت و تحقیق و اطمینان به شایستگی علمی‌خود سپری کرده‌اید. حالا تصور کنید که اگر بعد از این‌همه راه طولانی، کسانی می‌آمدند و می‌گفتند که سهم شما از خرد و دانش بر اساس فی‌صدی نفوس قوم یا واحد جغرافیایی‌تان تعیین می‌شود، چه حسی پیدا می‌کردید و چه واکنشی نشان می‌دادید؟ حتماً با تکیه بر معیارهایی که از دوران تحصیل و دانش‌آموزی خود به دست آورده بودید، می‌گفتید که خرد و علم از جنس کچالو و پیاز نیست که سهمیه‌بندی شود و برای مستحقّان به عنوان امتیاز توزیع گردد. پس چرا ترجیح داده‌اید که همین سوال برای خود‌تان راجع شود؟

جناب داکتر،

نگرانی برخی از پاسداران افغانستان سنتی از به‌هم‌خوردن توازن اتنیکی و زبانی در سطح تحصیلات عالی و نظام علمی‌کشور قابل درک است، اما پاسخ به این نگرانی با عام‌ساختن دانش و خرد ممکن است، نه با محدودکردن دانش و خرد. گذشته از آن، این نگرانی با سهمیه‌بندی میزان ورود به دانشگاه بر اساس نفوس و واحدهای جغرافیایی عملاً قابل رفع نیست، چون افراد به‌سادگی می‌توانند واحد جغرافیایی خود را تغییر دهند و از یک ولایت به ولایتی دیگر نقل مکان کنند. با این فرض، اگر گروه کثیری از متقاضیان ورود به دانشگاه از دای‌کندی و پنجشیر و کاپیسا و غزنی به مکاتبی در قندهار و هرات و کابل و جلال‌آباد نقل مکان کردند شما برای جلوگیری از ورود آنان به دانشگاه چه طرح تازه‌ای را پیشکش خواهید کرد؟ برعلاوه این، شما از ایجاد تناسب میان نفوس و شایستگی ورود به دانشگاه در ولایت‌های مختلف عاجز می‌مانید. کابل و زابل ترکیب پیچیده‌ای را در برابر‌تان قرار می‌دهد.

جناب داکتر،

شما به نگرانی صد نفر مکتب‌نرفته و فاقد صلاحیت‌های دانش‌آموزی و دانش‌جویی در زابل و پکتیکا و ارزگان توجه می‌کنید، اما از نگرانی هزاران استعداد شایسته در پایتخت ‌یا شهرهای بزرگ دیگر غفلت می‌ورزید. به نظر می‌رسد نگرانی کسانی که از شما خردمندی می‌خواهند با کسانی که از شما توقع بی‌خردی دارند، نباید یکی گرفته شود.

ضرب‌المثل مردم است که می‌گویند: «زمستان می‌رود، اما سیاهی آن به روی ذغال می‌ماند». زمستان سرد کنونی از روی خرد و شعور ملت ما نیز عبور خواهد کرد؛ اما اسم شما در نقشی ثبت خواهد شد که در این زمستان سرد بازی می‌کنید. اگر کرسی وزارت برای شما ‌یا کرسی‌های مشابه دیگر برای همکاران‌تان ماندنی می‌بود، بدون شک به شما نمی‌رسید. انتظار می‌رود که شما به کرسی نیندیشید، به نقشی بیندیشید که در این کرسی ایفا می‌کنید. ننگ و شرمی‌که از اسم و آدرس طالبان نصیب این مردم شده است، برای همه تاریخ کفایت می‌کند، بیایید ننگ و شرم زیادتری را بر آن علاوه نکنیم، جناب داکتر.

دوستدار نقش خردمندانه شما

عزیز رویش

تاریخ و فرهنگ

زندگی‌نامه مرحوم الحاج کربلایی محمدیونس خان مالستانی تهیه کننده: محمد عقیل قیام (نویسنده و پژوهشگر تاریخ) مقدمه هنوز طوفان در هزارستان فرو ننشسته، شمشیرکین جلادان تاریخ در مرز و بوم اراکوزی...
 گزارش از وضعیت مکتب لیسه نسوان قریه لعلچک ولسوالی مالستان غلام رضا محسنی*         مکتب لیسه نسوان لعلچک مالستان در سال 1382 هـ. ش. به همت، توافق و خواست اهالی قریه ­ها...
بیوگرافی شهید قوماندان هادی مؤید تاخون نداد قومی هرگز نگشت آزاد ما راست نیز سهمی زین افتخـار آخر (شهید علامه بلخی(ره))   تهیه و تنظیم: عبدالحکیم عادلی مقدمه: افغانستان،قلب تپندۀ آس...

دین و مذهب

  تبیین و بررسی براهین عقلی مسأله معاد نویسنده: سلمان نوری   چکیده آنچه در این نوشته مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است براهین عقلی معاد است که اندیشمندان و متکلمان مسلمان بر اثبات آن...
          متن دینی وقتی تابع فهم بشر می شود، تلقّیّ انسانی، گاهی موجب خیر و گهی موجب شر می شود؛ مطابق سرمشق نسبی گرایی معرفتی، هر برداشتی حتّی جاهلانه از منابع معرفتی، انکار ناشدنی است زیرا...
انتظار، صرف نظر از معنای لغوی آن - چشم داشتن، چشم به راه بودن-، باوری است بارور به عمل که در زندگی انسان منتظر در غالب کرداری خاص تجسم می یابد. انتظار، اعتقادی است در گرو عمل و به حا...